با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
محتوای این صفحه به ایمیل شما ارسال گردید.
ارسال
انصراف

SDMA؛ روش نوین تشخیص زودهنگام نارسایی کلیه در سگ و گربه
دکتر امیررضا عامری نائینی
متخصص بیماری‌های داخلی دام‌های کوچک

مقدمه
بیماری‌های کلیوی یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت در سگ‌ها و به‌ویژه گربه‌های سالمند هستند. متأسفانه این بیماری‌ها معمولاً به‌آرامی پیشرفت می‌کنند و در مراحل اولیه، علائم مشخصی ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل، بسیاری از صاحبان حیوانات زمانی متوجه بیماری می‌شوند که کلیه‌ها بخش قابل توجهی از توانایی خود را از دست داده‌اند.
 
سال‌هاست که دامپزشکان برای بررسی عملکرد کلیه‌ها از آزمایش‌هایی مانند کراتینین (Creatinine) و BUN استفاده می‌کنند. این آزمایش‌ها هنوز هم از مهم‌ترین ابزارهای تشخیص بیماری‌های کلیوی هستند، اما یک محدودیت مهم دارند؛ در بسیاری از موارد، زمانی تغییر می‌کنند که بخش قابل توجهی از عملکرد کلیه‌ها کاهش یافته است.
 
در حدود ۱۰ سال گذشته، آزمایش جدیدی به نام SDMA وارد دامپزشکی شده است. نخستین مطالعات معتبر درباره کاربرد این آزمایش در سگ و گربه در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ منتشر شد و از سال ۲۰۱۵ این آزمایش به‌طور گسترده در آزمایشگاه‌های دامپزشکی جهان مورد استفاده قرار گرفت. در همان سال نیز International Renal Interest Society، که معتبرترین مرجع بین‌المللی بیماری‌های کلیه در دامپزشکی است، SDMA را به راهنماهای تشخیص و مرحله‌بندی بیماری مزمن کلیه اضافه کرد. (idexx.com)
 
البته باید توجه داشت که اگرچه SDMA در دنیا دیگر یک آزمایش کاملاً جدید محسوب نمی‌شود و حدود یک دهه از ورود آن به دامپزشکی می‌گذرد، اما استفاده از آن در ایران نسبتاً تازه است و طی سال‌های اخیر به‌تدریج در برخی آزمایشگاه‌های دامپزشکی در دسترس قرار گرفته است. به همین دلیل، هنوز بسیاری از صاحبان حیوانات و حتی برخی دامپزشکان با کاربردها و مزایای این آزمایش آشنایی کامل ندارند.
 
امروزه SDMA در بسیاری از مراکز دامپزشکی پیشرفته جهان به عنوان بخشی از چکاپ سلامت سگ‌ها و گربه‌ها، به‌ویژه حیوانات سالمند، انجام می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که این آزمایش می‌تواند در بسیاری از موارد، کاهش عملکرد کلیه را زودتر از آزمایش کراتینین نشان دهد و فرصت ارزشمندی برای تشخیص و مداخله زودهنگام فراهم کند. (idexx.com)

SDMA چیست؟
 
SDMA یک ماده طبیعی است که در بدن سگ و گربه تولید می‌شود و از طریق کلیه‌ها از خون خارج می‌گردد.
وقتی کلیه‌ها به‌خوبی کار می‌کنند، مقدار این ماده در خون در محدوده طبیعی باقی می‌ماند. اما زمانی که توانایی کلیه‌ها برای تصفیه خون کاهش پیدا کند، مقدار SDMA در خون افزایش می‌یابد.
به زبان ساده:
SDMA مانند یک چراغ هشدار زودهنگام برای کلیه‌ها عمل می‌کند.
وقتی این عدد بالا می‌رود، به دامپزشک هشدار می‌دهد که عملکرد کلیه‌ها باید دقیق‌تر بررسی شود.


تفاوت SDMA با کراتینین چیست؟
کراتینین هنوز یکی از مهم‌ترین آزمایش‌های بررسی عملکرد کلیه است، اما یک محدودیت مهم دارد.
مقدار کراتینین تا حدی به حجم عضلات بدن بستگی دارد. بنابراین در حیوانات سالمند، لاغر یا کم‌عضله ممکن است با وجود کاهش عملکرد کلیه، مقدار کراتینین هنوز طبیعی باشد.
SDMA کمتر تحت تأثیر توده عضلانی قرار می‌گیرد و به همین دلیل در بسیاری از این حیوانات می‌تواند زودتر از کراتینین تغییر کند.
به همین علت امروزه دامپزشکان معمولاً SDMA را در کنار کراتینین تفسیر می‌کنند، نه به جای آن.

چه حیواناتی بیشتر به انجام SDMA نیاز دارند؟
این آزمایش به‌ویژه برای این گروه‌ها توصیه می‌شود:
  • حیواناتی که وزن کم کرده‌اند
  • حیواناتی که آب بیشتری می‌نوشند یا ادرار بیشتری دارند
  • حیواناتی که سابقه بیماری کلیه دارند
  • حیواناتی که داروهای طولانی‌مدت مصرف می‌کنند
  • حیواناتی که برای چکاپ سالانه مراجعه می‌کنند
آیا بالا بودن SDMA یعنی حیوان حتماً نارسایی کلیه دارد؟
خیر.
بالا بودن SDMA به این معنا نیست که حیوان حتماً دچار نارسایی کلیه شده است.
این آزمایش فقط به دامپزشک هشدار می‌دهد که عملکرد کلیه باید دقیق‌تر بررسی شود.
برای رسیدن به تشخیص نهایی معمولاً لازم است موارد زیر نیز ارزیابی شوند:
  • کراتینین
  • BUN
  • آزمایش کامل ادرار
  • غلظت ادرار
  • فشار خون
  • وجود پروتئین در ادرار
  • سونوگرافی کلیه‌ها
  • وضعیت آب بدن حیوان
آیا SDMA طبیعی یعنی کلیه کاملاً سالم است؟
خیر.
طبیعی بودن SDMA خبر خوبی است، اما همه بیماری‌های کلیه را رد نمی‌کند.
به همین دلیل دامپزشکان همیشه نتیجه SDMA را در کنار معاینه، آزمایش خون، آزمایش ادرار و سایر بررسی‌ها تفسیر می‌کنند.

SDMA؛ بخشی از یک چکاپ کامل
امروزه بسیاری از دامپزشکان توصیه می‌کنند که در سگ‌ها و گربه‌های سالمند، SDMA همراه با سایر آزمایش‌های دوره‌ای انجام شود.
هدف از این کار تنها تشخیص بیماری نیست، بلکه تشخیص زودهنگام است؛ زیرا هرچه بیماری کلیه زودتر شناسایی شود، فرصت بیشتری برای کنترل آن وجود خواهد داشت.

نتیجه‌گیری
SDMA یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های سال‌های اخیر در تشخیص زودهنگام بیماری‌های کلیه در سگ و گربه است.
این آزمایش می‌تواند در بسیاری از حیوانات، به‌ویژه حیوانات سالمند یا کم‌عضله، کاهش عملکرد کلیه را زودتر از آزمایش‌های قدیمی‌تر نشان دهد.
البته باید به خاطر داشت که SDMA به‌تنهایی بیماری کلیه را تشخیص نمی‌دهد. بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که این آزمایش همراه با معاینه کامل دامپزشکی، آزمایش خون، آزمایش ادرار، اندازه‌گیری فشار خون و در صورت نیاز سونوگرافی کلیه‌ها تفسیر شود.
به زبان ساده، SDMA مانند یک زنگ هشدار زودهنگام است؛ زنگی که اگر به موقع شنیده شود، می‌تواند به حفظ سلامت کلیه‌ها و افزایش کیفیت زندگی سگ یا گربه شما کمک کند.

منابع علمی
  1. Hall JA, Yerramilli M, Obare E, et al. Comparison of Serum Concentrations of Symmetric Dimethylarginine and Creatinine as Kidney Function Biomarkers in Cats with Chronic Kidney Disease. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2014.
  2. Hall JA, Yerramilli M, Obare E, et al. Serum Concentrations of Symmetric Dimethylarginine and Creatinine in Dogs with Naturally Occurring Chronic Kidney Disease. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2016.
  3. International Renal Interest Society. IRIS Guidelines for the Diagnosis and Management of Chronic Kidney Disease in Dogs and Cats.
  4. Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E. Textbook of Veterinary Internal Medicine. 9th Edition. Elsevier; 2024.
  5. Little S. The Cat: Clinical Medicine and Management. Elsevier; 2012.
زمان انتشار: چهارشنبه 10 تير 1405 (9 روز قبل)
تعداد بازدید: ۲۸
لطفا سوالات خود را در این قسمت مطرح نفرمایید و به قسمت سوال از دامپزشک وب سایت مراجعه نمایید
*
ثبت نظر
درحال حاضر نظری برای خواندنی های دامپزشکی ثبت نشده است.