با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
نکاتی در مورد حساسیت غذایی در سگ ها
دکتر امیررضا عامری نایینی
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
اگر سگ شما مدتهاست دچار خارش، قرمزی پوست، لیسیدن مداوم پنجهها یا عفونتهای مکرر گوش شده است، یکی از بیماریهایی که دامپزشک به آن فکر میکند حساسیت غذایی است.
خوشبختانه حساسیت غذایی در سگها بیماری خیلی شایعی نیست، اما در سگهایی که به علت خارش مزمن یا بیماریهای پوستی به دامپزشک مراجعه میکنند، اهمیت زیادی پیدا میکند. مطالعات نشان دادهاند که حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد این سگها در نهایت مبتلا به حساسیت غذایی هستند.
از طرف دیگر، بسیاری از سگهای مبتلا به حساسیت محیطی (درماتیت آتوپیک یا آتوپی) نیز ممکن است همزمان دچار حساسیت غذایی باشند. بر اساس مطالعات، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از سگهای مبتلا به آتوپی علاوه بر حساسیت به مواد موجود در محیط مانند گرده گیاهان، مایتهای خانگی یا کپکها، به یک یا چند ماده غذایی نیز حساسیت دارند. به همین دلیل، دامپزشکان معمولاً در بررسی سگهای مبتلا به حساسیت محیطی، انجام رژیم غذایی تشخیصی را نیز توصیه میکنند تا نقش غذا در ایجاد خارش مشخص شود.
حساسیت غذایی معمولاً در اثر واکنش سیستم ایمنی بدن به پروتئینهای موجود در غذا ایجاد میشود. گوشت گاو، مرغ، لبنیات، تخممرغ، گوسفند و سویا از جمله پروتئینهایی هستند که بیشتر از سایر مواد غذایی در بروز حساسیت نقش دارند. البته این به آن معنا نیست که این غذاها مضر هستند؛ بلکه هر نوع پروتئینی، اگر بدن حیوان نسبت به آن حساس شود، میتواند باعث بروز علائم آلرژی شود.
یکی از باورهای نادرست این است که اگر سگی مدتها یک غذا را بدون مشکل مصرف کرده باشد، دیگر به آن حساس نخواهد شد. در حقیقت، حساسیت غذایی معمولاً پس از ماهها یا حتی چند سال مصرف مداوم یک ماده غذایی ایجاد میشود. بنابراین ممکن است سگی دو یا سه سال از یک غذای مشخص استفاده کرده باشد و تازه بعد از این مدت علائم حساسیت را نشان دهد.
برخلاف تصور بسیاری از صاحبان حیوانات، همه سگهای مبتلا به حساسیت غذایی دچار اسهال یا استفراغ نمیشوند. بسیاری از این حیوانات فقط علائم پوستی مانند خارش، قرمزی پوست، التهاب گوش یا لیسیدن پنجهها دارند و هیچ مشکل گوارشی در آنها دیده نمیشود. البته در برخی از سگها نیز علائمی مانند اسهال مزمن، مدفوع شل، افزایش دفعات دفع یا استفراغ ممکن است همراه با علائم پوستی وجود داشته باشد.
یکی دیگر از باورهای اشتباه این است که حساسیت غذایی را میتوان با آزمایش خون تشخیص داد. در حال حاضر، هیچ آزمایش خون یا تست آلرژی غذایی وجود ندارد که بتواند با دقت کافی این بیماری را تشخیص دهد. به همین دلیل، دقیقترین و قابل اعتمادترین روش تشخیص، رژیم غذایی تشخیصی است؛ روشی که در منابع علمی با نام رژیم حذف غذایی (Elimination Diet) نیز شناخته میشود.
در این روش، سگ فقط از یک غذای درمانی که توسط دامپزشک تجویز شده استفاده میکند. این غذاها معمولاً حاوی پروتئین هیدرولیزه یا پروتئین جدید (Novel Protein) هستند؛ یعنی پروتئینی که بدن حیوان قبلاً با آن تماس نداشته یا پروتئینی که بهگونهای تغییر داده شده است تا سیستم ایمنی نتواند آن را بهراحتی شناسایی کند.
در طول رژیم، سگ نباید هیچ خوراکی دیگری دریافت کند؛ حتی مقدار کمی تشویقی، غذای خانگی، استخوان، باقیمانده غذای سفره یا بسیاری از داروهای طعمدار میتوانند نتیجه رژیم را بهطور کامل تغییر دهند و باعث شوند کل دوره از ابتدا تکرار شود.
سالهاست که توصیه میشود این رژیم حدود ۸ هفته ادامه پیدا کند تا بتوان با اطمینان حساسیت غذایی را تأیید یا رد کرد. اما رعایت چنین برنامهای برای بسیاری از صاحبان حیوانات دشوار است. به همین دلیل، پژوهشگران در سالهای اخیر به دنبال راهی بودهاند که بدون کاهش دقت تشخیص، مدت این رژیم را کوتاهتر کنند.
در مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ در مجله Veterinary Dermatology منتشر شد، ۵۸ سگ مبتلا به خارش مزمن وارد مطالعه شدند. همه سگها رژیم غذایی تشخیصی را آغاز کردند. همزمان، گروهی از آنها به مدت دو تا سه هفته پردنیزولون و گروه دیگر به مدت سه هفته اوکلاسیتینیب (Apoquel) دریافت کردند تا خارش آنها کنترل شود.
پس از قطع داروها، وضعیت سگها به دقت تحت نظر قرار گرفت. اگر خارش دوباره برنمیگشت، در پایان غذای قبلی دوباره به حیوان داده میشد. اگر با مصرف غذای قبلی علائم دوباره ظاهر میشد، تشخیص حساسیت غذایی تأیید میشد. به این مرحله چالش غذایی (Food Challenge) گفته میشود و یکی از مهمترین بخشهای تشخیص بیماری است.
نتایج این مطالعه نشان داد استفاده کوتاهمدت از پردنیزولون در ابتدای رژیم، در بیشتر بیماران توانست روند تشخیص را کوتاهتر کند و دقت بسیار بالایی نیز داشته باشد. در مقابل، استفاده از اوکلاسیتینیب نیز مفید بود، اما دقت آن نسبت به پردنیزولون کمتر گزارش شد.
البته این نتایج به این معنا نیست که از این پس همه سگها باید رژیم کوتاهتری داشته باشند. رژیم غذایی تشخیصی همچنان تنها روش قطعی برای تشخیص یا رد حساسیت غذایی است و مدت اجرای آن باید با نظر دامپزشک و بر اساس شرایط هر بیمار تعیین شود.
جمعبندی
حساسیت غذایی یکی از علل مهم خارش مزمن در سگها است، اما برخلاف تصور رایج، همه سگهای مبتلا علائم گوارشی ندارند و حتی ممکن است پس از سالها مصرف یک غذای ثابت، تازه به همان غذا حساس شوند. همچنین بسیاری از سگهای مبتلا به حساسیت محیطی (آتوپی) ممکن است همزمان حساسیت غذایی نیز داشته باشند. بنابراین، اگر دامپزشک برای سگ شما رژیم غذایی تشخیصی تجویز کرد، رعایت دقیق آن اهمیت بسیار زیادی دارد. حتی یک تکه کوچک تشویقی یا غذای خارج از برنامه میتواند نتیجه آزمایش را تغییر دهد.
هرچند نتایج مطالعات جدید امیدوارکننده است و نشان میدهد در برخی بیماران میتوان با استفاده کوتاهمدت از پردنیزولون روند تشخیص را سریعتر کرد، اما در حال حاضر رژیم غذایی تشخیصی همچنان استاندارد طلایی تشخیص حساسیت غذایی در سگها محسوب میشود.
منبع علمی
Fischer N, Spielhofer L, Martini F, Rostaher A, Favrot C. Sensitivity and specificity of a shortened elimination diet protocol for the diagnosis of food-induced atopic dermatitis (FIAD). Veterinary Dermatology. 2021;32(3):247-e65.
Fischer N, Spielhofer L, Martini F, Rostaher A, Favrot C. Sensitivity and specificity of a shortened elimination diet protocol for the diagnosis of food-induced atopic dermatitis (FIAD). Veterinary Dermatology. 2021;32(3):247-e65.
زمان انتشار: شنبه 13 تير 1405 (7 روز قبل)
تعداد بازدید: ۲۱
