با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
تریکوموناس فویتوس در گربهها؛ یکی از علل مهم اسهال مزمن
دکتر امیررضا عامری نایینی
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
اگر بچهگربه یا گربه جوان شما برای مدت طولانی دچار اسهال باشد و با درمانهای معمول بهبود پیدا نکند، یکی از بیماریهایی که دامپزشک باید به آن فکر کند تریکوموناس فویتوس (Tritrichomonas foetus) است. این انگل تکسلولی یکی از مهمترین علل اسهال مزمن در گربهها، بهویژه در گربههای جوان و گربههایی است که در خانههای چندگربهای، پانسیونها یا مراکز پرورش زندگی میکنند.
تا حدود ۲۰ سال پیش تصور میشد این انگل فقط در گاو بیماری ایجاد میکند، اما امروزه مشخص شده است که میتواند روده بزرگ گربهها را نیز آلوده کرده و باعث اسهالهای طولانیمدت شود.
بیماری چگونه منتقل میشود؟
تریکوموناس از طریق تماس با مدفوع گربه آلوده منتقل میشود. استفاده مشترک از ظرف خاک، لیسیدن پنجههای آلوده، تماس نزدیک بین گربهها و زندگی در محیطهای شلوغ، مهمترین راههای انتقال این بیماری هستند.
برخلاف ژیاردیا، این انگل کیست مقاوم تولید نمیکند و خارج از بدن مدت زیادی زنده نمیماند. بنابراین انتقال آن معمولاً به تماس مستقیم یا نزدیک بین گربهها وابسته است.
علائم بیماری
شایعترین علامت بیماری، اسهال مزمن یا متناوب روده بزرگ است. مدفوع معمولاً شل، بدبو و همراه با مخاط است و گاهی رگههایی از خون تازه نیز در آن دیده میشود. بسیاری از گربهها هنگام دفع زور میزنند و دفعات اجابت مزاج آنها افزایش پیدا میکند.
نکته جالب این است که بیشتر گربههای مبتلا، با وجود اسهال، اشتها و فعالیت طبیعی دارند و کاهش وزن شدیدی نشان نمیدهند.
البته همه گربههای آلوده بیمار نمیشوند. بعضی از آنها هیچ علامتی ندارند و فقط ناقل انگل هستند و میتوانند بیماری را به سایر گربهها منتقل کنند.
تشخیص
تشخیص قطعی این بیماری همیشه آسان نیست. مشاهده انگل زیر میکروسکوپ ممکن است امکانپذیر باشد، اما چون انگل خارج از بدن بهسرعت از بین میرود، این روش حساسیت بالایی ندارد.
امروزه آزمایش PCR روی مدفوع دقیقترین روش تشخیص محسوب میشود. در برخی آزمایشگاهها نیز از محیط کشت اختصاصی برای تشخیص این انگل استفاده میشود.
درمان
درمان تریکوموناس با درمان ژیاردیا تفاوت دارد. رونیدازول (Ronidazole) مؤثرترین داروی شناختهشده برای درمان این بیماری است، اما باید فقط تحت نظر دامپزشک مصرف شود، زیرا ممکن است در برخی گربهها عوارض عصبی ایجاد کند.
متأسفانه رونیدازول در حال حاضر در ایران بهراحتی در دسترس نیست. به همین دلیل، بسیاری از دامپزشکان در صورت نبود این دارو، از تینیدازول (Tinidazole) به عنوان یک درمان جایگزین استفاده میکنند. اگرچه شواهد علمی درباره اثربخشی تینیدازول محدود است و احتمالاً به اندازه رونیدازول مؤثر نیست، اما در برخی بیماران میتواند باعث کاهش شدت اسهال و بهبود علائم بالینی شود.
همچنین استفاده از پروبیوتیکها و رژیمهای غذایی با قابلیت هضم بالا میتواند به ترمیم مخاط روده و بهبود سریعتر کیفیت مدفوع کمک کند، هرچند این روشها جایگزین درمان ضدانگلی نیستند.
برخلاف ژیاردیا، داروهایی مانند مترونیدازول و فنبندازول معمولاً در درمان تریکوموناس فویتوس موفقیت قابل توجهی ندارند.
پیشگیری
تمیز کردن روزانه ظرف خاک، جلوگیری از تماس گربههای سالم با مدفوع گربه آلوده، رعایت بهداشت محیط و کاهش تراکم گربهها، مهمترین راههای پیشگیری از این بیماری هستند.
خوشبختانه تریکوموناس فویتوس جزو بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان محسوب نمیشود و تاکنون انتقال طبیعی آن از گربه به انسان ثابت نشده است.
جمعبندی
تریکوموناس فویتوس یکی از مهمترین علل اسهال مزمن در گربههای جوان است و معمولاً در خانههای چندگربهای یا مراکز پرورش دیده میشود. اگر گربه شما با وجود درمانهای معمول همچنان دچار اسهال مخاطی یا خونی است، انجام آزمایشهای اختصاصی برای این بیماری میتواند از ماهها درمان بینتیجه جلوگیری کند. هرچند رونیدازول درمان انتخابی این بیماری است، اما به دلیل در دسترس نبودن آن در ایران، تینیدازول همراه با درمانهای حمایتی در بسیاری از موارد به عنوان یک گزینه جایگزین مورد استفاده قرار میگیرد.
منابع علمی
-
Gookin JL. Tritrichomonas foetus Infection in Cats.
-
American Association of Feline Practitioners (AAFP).
-
ABCD Guidelines for Feline Tritrichomonosis (2024).
-
Companion Animal Parasite Council (CAPC) Guidelines.
زمان انتشار: شنبه 13 تير 1405 (6 روز قبل)
تعداد بازدید: ۲۱
