با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
تودههای پستانی در سگ و گربه؛ یک برجستگی کوچک را نادیده نگیرید
دکتر امیررضا عامری نایینی
متخصص یماری های داخلی دام های کوچک
گاهی صاحب یک سگ یا گربه هنگام نوازش حیوان متوجه یک برجستگی کوچک در ناحیه شکم یا اطراف پستانها میشود. این برجستگی ممکن است به اندازه یک عدس یا نخود باشد و حیوان نیز کاملاً سالم، سرحال و بدون درد به نظر برسد.
در چنین شرایطی یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم:
«چون کوچک است، فعلاً صبر کنیم ببینیم بزرگ میشود یا نه.»
اما درباره تودههای پستانی، بهخصوص در گربهها، صبر کردن همیشه تصمیم مناسبی نیست. هر تودهای که در ناحیه پستان لمس میشود باید توسط دامپزشک بررسی شود.
تومور پستانی چیست؟
سگها و گربههای ماده در قسمت زیرین بدن خود دارای دو ردیف غدد پستانی هستند. در این بافتها نیز مانند سایر قسمتهای بدن ممکن است سلولها شروع به رشد غیرطبیعی کرده و یک توده ایجاد کنند.
البته هر برجستگی در این منطقه الزاماً سرطان نیست. التهاب، کیست، تجمع چربی و بعضی ضایعات پوستی نیز ممکن است شبیه توده پستانی احساس شوند.
با این حال، تنها با لمس کردن یا نگاه کردن نمیتوان با اطمینان گفت یک توده خوشخیم است یا بدخیم.
به همین دلیل بهتر است هر توده جدید در ناحیه پستان جدی گرفته شود.
اهمیت تودههای پستانی در سگها
تومورهای پستانی از تومورهای بسیار شایع در سگهای ماده، بهخصوص سگهای عقیمنشده یا سگهایی هستند که در سنین بالاتر عقیم شدهاند.
نکته مهم این است که تومورهای پستانی سگ میتوانند خوشخیم یا بدخیم باشند. بنابراین وجود یک توده در پستان به معنی سرطان قطعی نیست، اما از طرف دیگر ظاهر آرام و کوچک یک توده نیز تضمین نمیکند که خوشخیم باشد.
حتی ممکن است یک سگ بهطور همزمان چند توده در پستانهای مختلف داشته باشد و ماهیت این تودهها با یکدیگر متفاوت باشد.
بنابراین دامپزشک معمولاً تمام غدد پستانی را معاینه میکند، نه فقط تودهای که صاحب حیوان متوجه آن شده است.
در گربهها موضوع جدیتر است
در گربه باید نسبت به تودههای پستانی حساسیت بسیار بیشتری داشت.
برخلاف سگها، که تعداد قابل توجهی از تومورهای پستانی آنها خوشخیم هستند، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد تومورهای پستانی در گربهها بدخیم هستند.
این تومورها ممکن است به بافتهای اطراف حمله کنند و در مراحل پیشرفته به نقاط دیگری مانند غدد لنفاوی و ریهها گسترش پیدا کنند.
به همین دلیل یک قانون ساده و بسیار مهم برای صاحبان گربهها وجود دارد:
هر تودهای در ناحیه پستان گربه باید در اولین فرصت بررسی شود.
کوچک بودن توده دلیل خوبی برای صبر کردن نیست.
اتفاقاً تشخیص و درمان توده در زمانی که هنوز کوچک است میتواند تأثیر بسیار مهمی بر نتیجه درمان داشته باشد.
«خیلی کوچک است؛ فعلاً صبر کنیم» تصمیم خوبی نیست
بعضی تودههای پستانی در ابتدا فقط چند میلیمتر اندازه دارند. ممکن است ماهها هیچ درد یا ناراحتی ایجاد نکنند و حیوان کاملاً طبیعی رفتار کند.
اما سرطان در مراحل اولیه الزاماً باعث بیحالی، کاهش اشتها یا درد نمیشود.
بنابراین منتظر ماندن تا زمانی که توده:
-
بزرگ شود،
-
زخم شود،
-
خونریزی کند،
-
به پوست بچسبد،
-
یا باعث بیماری عمومی حیوان شود،
میتواند فرصت درمان در مراحل اولیه را از بین ببرد.
بهخصوص در گربهها، اندازه تومور هنگام تشخیص یکی از عوامل مهم در پیشآگهی بیماری است.
عقیمسازی چه ارتباطی با سرطان پستان دارد؟
هورمونهای جنسی، بهخصوص استروژن و پروژسترون، در ایجاد بسیاری از تومورهای پستانی نقش دارند. به همین دلیل یکی از مهمترین راههای کاهش خطر ابتلا، عقیمسازی مادهها در سن مناسب است.
این اثر در گربهها بسیار چشمگیر است.
بر اساس مطالعات، عقیم کردن گربه ماده قبل از ۶ ماهگی میتواند خطر ایجاد تومورهای پستانی را حدود ۹۱ درصد کاهش دهد و عقیمسازی قبل از یکسالگی نیز کاهش خطر قابل توجهی ایجاد میکند.
هرچه گربه مدت بیشتری تحت تأثیر هورمونهای تخمدان قرار بگیرد، این اثر محافظتی کمتر میشود.
بنابراین عقیمسازی فقط روشی برای جلوگیری از بارداری ناخواسته نیست؛ بلکه میتواند در پیشگیری از برخی بیماریهای مهم دستگاه تولیدمثل و کاهش خطر تومورهای پستانی نیز نقش داشته باشد.
در سگها نیز ارتباط مهمی میان تماس طولانیمدت با هورمونهای تخمدان و ایجاد تومورهای پستانی وجود دارد و عقیمسازی زودهنگام میتواند خطر را کاهش دهد.
البته زمان مناسب عقیمسازی در سگها باید با توجه به نژاد، جثه، سن و شرایط هر حیوان با دامپزشک تعیین شود و تنها خطر سرطان پستان معیار تصمیمگیری نیست.
اگر حیوان قبلاً عقیم شده باشد، دیگر توده پستانی نمیگیرد؟
خیر.
عقیمسازی خطر را کاهش میدهد، اما تضمین نمیکند که حیوان هرگز دچار تومور پستانی نشود؛ بهخصوص اگر عقیمسازی در سنین بالاتر انجام شده باشد.
بنابراین حتی پستانهای یک سگ یا گربه عقیمشده نیز باید در معاینات دورهای بررسی شوند.
اگر حیوان عقیم شده است اما تودهای در پستان لمس میکنید، صرفاً به دلیل عقیم بودن حیوان آن را بیاهمیت تلقی نکنید.
در خانه چگونه پستانها را بررسی کنیم؟
کار بسیار سادهای است.
هنگام نوازش حیوان، هر چند وقت یکبار با نوک انگشتان بهآرامی دو طرف شکم و اطراف پستانها را لمس کنید.
به دنبال موارد زیر باشید:
-
برجستگی جدید
-
یک دانه کوچک و سفت زیر پوست
-
تغییر اندازه یکی از پستانها
-
تورم
-
قرمزی
-
ترشح از نوک پستان
-
زخم شدن پوست
-
خونریزی
-
چسبیدن یک توده به پوست یا بافتهای زیرین
لازم نیست منتظر یک توده بزرگ باشید.
حتی اگر چیزی به اندازه عدس پیدا کردید که قبلاً وجود نداشته است، بهتر است در معاینه بعدی آن را به دامپزشک نشان دهید؛ و در گربهها بهتر است این مراجعه به تعویق نیفتد.
دامپزشک با پیدا کردن توده چه کار میکند؟
در ابتدا تمام غدد پستانی و غدد لنفاوی اطراف معاینه میشوند. اندازه و محل توده نیز ثبت میشود.
بسته به شرایط حیوان ممکن است نمونهبرداری با سوزن، آزمایش خون، تصویربرداری از قفسه سینه یا بررسی غدد لنفاوی توصیه شود.
اگر احتمال تومور پستانی مطرح باشد، در بسیاری از موارد درمان اصلی جراحی است.
بافت خارجشده نیز باید برای آزمایش بافتشناسی یا Histopathology ارسال شود. این آزمایش مشخص میکند توده دقیقاً چه نوعی بوده، خوشخیم یا بدخیم است و در صورت بدخیمی اطلاعات مهمی درباره رفتار آن در اختیار دامپزشک قرار میدهد.
نکته مهم این است که تنها از روی ظاهر یا لمس توده نمیتوان ماهیت آن را با اطمینان تعیین کرد.
آیا نمونهبرداری با سوزن مشخص میکند توده سرطانی است؟
گاهی نمونهبرداری با سوزن یا FNA اطلاعات بسیار مفیدی میدهد و میتواند مشخص کند که ضایعه احتمالاً از چه بافتی منشأ گرفته است.
اما درباره تومورهای پستانی، نتیجه FNA همیشه نمیتواند با اطمینان کامل خوشخیم یا بدخیم بودن توده را مشخص کند.
به همین دلیل در بسیاری از موارد، بررسی بافت توده پس از جراحی دقیقترین راه برای تشخیص نهایی است.
بنابراین اگر نتیجه نمونهبرداری اولیه نگرانکننده نباشد، نباید بدون نظر دامپزشک نتیجه گرفت که توده حتماً بیخطر است.
اگر چند توده وجود داشته باشد چه؟
وجود چند توده پستانی موضوع عجیبی نیست، بهخصوص در سگها.
نکته جالب این است که تمام این تودهها الزاماً ماهیت یکسانی ندارند. ممکن است در یک حیوان یک توده خوشخیم و توده دیگری بدخیم باشد.
به همین دلیل در زمان معاینه و جراحی باید تمام تودههای موجود شناسایی و بررسی شوند.
چه زمانی باید سریعتر مراجعه کنیم؟
هر توده پستانی نیازمند بررسی است، اما در صورت مشاهده موارد زیر مراجعه را به تأخیر نیندازید:
رشد سریع توده، زخم یا خونریزی، ترشح از پستان، قرمزی و تورم شدید، درد، چسبیدن توده به بافتهای اطراف، وجود چند توده یا بزرگ شدن غدد لنفاوی.
و مهمتر از همه:
وجود هر نوع توده پستانی در گربه باید جدی تلقی شود، حتی اگر بسیار کوچک باشد.
چند باور اشتباه
«توده درد ندارد، پس سرطان نیست.»
اشتباه است. بسیاری از تومورهای بدخیم در مراحل اولیه هیچ دردی ایجاد نمیکنند.
اشتباه است. بسیاری از تومورهای بدخیم در مراحل اولیه هیچ دردی ایجاد نمیکنند.
«خیلی کوچک است، پس خطرناک نیست.»
اندازه کوچک دلیل بر خوشخیم بودن نیست. اتفاقاً پیدا کردن توده در اندازه کوچک یک فرصت ارزشمند برای درمان زودهنگام است.
اندازه کوچک دلیل بر خوشخیم بودن نیست. اتفاقاً پیدا کردن توده در اندازه کوچک یک فرصت ارزشمند برای درمان زودهنگام است.
«حیوان سرحال است، پس مشکلی ندارد.»
بسیاری از حیوانات مبتلا به تومورهای پستانی در مراحل اولیه کاملاً سرحال هستند.
بسیاری از حیوانات مبتلا به تومورهای پستانی در مراحل اولیه کاملاً سرحال هستند.
«عقیم شده، پس امکان سرطان پستان وجود ندارد.»
عقیمسازی خطر را کاهش میدهد اما آن را به صفر نمیرساند.
عقیمسازی خطر را کاهش میدهد اما آن را به صفر نمیرساند.
«صبر کنیم اگر بزرگ شد، بعد جراحی میکنیم.»
بهخصوص در گربهها این کار میتواند باعث از دست رفتن زمان ارزشمند شود.
بهخصوص در گربهها این کار میتواند باعث از دست رفتن زمان ارزشمند شود.
سخن آخر
تودههای پستانی از بیماریهایی هستند که تشخیص زودهنگام واقعاً اهمیت دارد.
عقیمسازی در سن مناسب، بهویژه در گربههای ماده، میتواند خطر ابتلا به تومورهای پستانی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. اما حتی حیوانات عقیمشده نیز باید بهطور دورهای معاینه شوند.
هنگام نوازش سگ یا گربه خود گاهی شکم و اطراف پستانها را نیز بهآرامی لمس کنید.
اگر برجستگی جدیدی احساس کردید، حتی اگر بسیار کوچک بود، آن را نادیده نگیرید.
و در مورد گربهها این جمله را به خاطر بسپارید:
«هر توده پستانی کوچک، ارزش یک بررسی بزرگ را دارد.»
تشخیص زودهنگام میتواند جراحی را سادهتر کند، احتمال گسترش بیماری را کاهش دهد و در بسیاری از موارد شانس کنترل موفق بیماری را افزایش دهد.
زمان انتشار: سه شنبه 20 مرداد 1405 (14 روز قبل)
تعداد بازدید: ۴۱
