با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
آرتروز در سگها؛ چه درمانهایی واقعاً مؤثرند؟
آرتروز یا استئوآرتریت (Osteoarthritis) یکی از علل مهم درد مزمن و کاهش تحرک در سگهاست. این بیماری معمولاً بهتدریج پیشرفت میکند و ممکن است صاحب حیوان در ابتدا متوجه آن نشود.
سگی که قبلاً با اشتیاق برای پیادهروی آماده میشد، ممکن است کمکم تمایل کمتری به حرکت داشته باشد، برای بلند شدن از زمین مکث کند، از پلهها با احتیاط بالا برود یا دیگر مانند گذشته داخل ماشین و روی مبل نپرد.
این تغییرات را نباید همیشه به «پیر شدن» نسبت داد. بسیاری از آنها میتوانند نشانه درد مفصلی باشند.
خبر خوب این است که اگرچه آرتروز معمولاً قابل درمان کامل نیست، در بسیاری از سگها میتوان درد را بهخوبی کنترل کرد و کیفیت زندگی مناسبی را برای مدت طولانی حفظ کرد.
درمان آرتروز فقط قرص دادن نیست
یکی از مهمترین نکات در درمان آرتروز این است که برای همه سگها یک نسخه ثابت وجود ندارد.
سن، وزن، شدت بیماری، مفصل درگیر، میزان فعالیت، بیماریهای کلیوی یا کبدی و حتی سبک زندگی سگ باید در انتخاب درمان در نظر گرفته شوند.
در بسیاری از موارد بهترین نتیجه از ترکیبی از کنترل درد، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی حسابشده و در صورت نیاز اصلاح تغذیه حاصل میشود. با این حال، این مقاله تأکید میکند که درباره بسیاری از درمانهای ترکیبی رایج هنوز مطالعات علمی قوی کافی وجود ندارد.
داروهای ضدالتهاب؛ هنوز یکی از مهمترین درمانها
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا NSAIDs از اصلیترین داروهای مورد استفاده برای کنترل درد آرتروز در سگها هستند.
داروهایی مانند کارپروفن و ملوکسیکام در مطالعات مختلف بررسی شدهاند و شواهد مناسبی برای کاهش درد و بهبود عملکرد حرکتی آنها وجود دارد.
اما این داروها باید با نظر دامپزشک مصرف شوند.
استفراغ، اسهال، کاهش اشتها و در مواردی مشکلات کلیوی یا کبدی از عوارض احتمالی آنها هستند. به همین دلیل ممکن است قبل از شروع درمان طولانیمدت و در طول درمان، انجام آزمایش خون توصیه شود.
همچنین هیچگاه نباید خودسرانه دو داروی ضدالتهاب را با یکدیگر یا یک NSAID را با کورتون ترکیب کرد.
داروهای جدیدتر برای کنترل درد آرتروز
در سالهای اخیر داروهای جدیدی به نام آنتیبادیهای مونوکلونال ضد NGF برای کنترل درد آرتروز معرفی شدهاند.
NGF یا Nerve Growth Factor یکی از مولکولهایی است که در ایجاد و حساسشدن مسیرهای درد در آرتروز نقش دارد. داروهایی مانند bedinvetmab با هدف قرار دادن این مسیر میتوانند در برخی سگها درد را کاهش دهند.
مطالعات موجود نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند، اما انتخاب بیمار مناسب و ارزیابی پاسخ به درمان همچنان اهمیت زیادی دارد.
آیا گاباپنتین و ترامادول برای هر سگ مبتلا به آرتروز لازماند؟
خیر.
گاهی تصور میشود هرچه تعداد داروهای ضد درد بیشتر باشد، نتیجه بهتر خواهد بود؛ اما شواهد علمی همیشه چنین چیزی را تأیید نمیکنند.
برای مثال، ترامادول در مطالعات کنترلشده کوتاهمدت نتوانسته اثر قابلتوجهی بر شاخصهای عینی درد و عملکرد حرکتی سگهای مبتلا به آرتروز نشان دهد.
گاباپنتین نیز با وجود استفاده نسبتاً رایج در دامپزشکی، هنوز شواهد علمی کافی برای مصرف روتین آن در درد ناشی از آرتروز سگ ندارد.
این به معنی آن نیست که این داروها در هیچ شرایطی کاربرد ندارند؛ بلکه یعنی نباید تصور کنیم هر سگ مبتلا به آرتروز الزاماً به آنها نیاز دارد.
یکی از مؤثرترین درمانها ممکن است داخل ظرف غذا باشد!
کنترل وزن یکی از مهمترین بخشهای درمان آرتروز است.
اضافهوزن فشار بیشتری بر مفاصل وارد میکند و میتواند لنگش را تشدید کند.
مطالعات طولانیمدت روی سگها نشان دادهاند که حفظ وزن مناسب میتواند با کاهش بروز و شدت آرتروز و دیرتر نیاز پیدا کردن به درمان همراه باشد. این مقاله پیشنهاد میکند در سگهای بزرگ، قرار دادن امتیاز وضعیت بدن 5 از 9 هدف مناسبی باشد.
بنابراین در یک سگ چاق مبتلا به آرتروز، کاهش وزن یک توصیه جانبی نیست؛ بخشی از درمان است.
آیا امگا ۳ مفید است؟
در میان مکملهای غذایی بررسیشده برای آرتروز، یکی از بهترین شواهد مربوط به اسیدهای چرب امگا ۳ دریایی، بهخصوص:
EPA و DHA
است.
این مواد میتوانند به شکل مکمل یا در رژیمهای غذایی درمانی مناسب استفاده شوند.
نکته مهم این است که منابع دریایی EPA و DHA با روغنهای گیاهی مانند روغن بذر کتان یکسان نیستند. تبدیل امگا ۳ گیاهی یا ALA به EPA و DHA در حیوانات بسیار محدود است.
گلوکوزامین و کندرویتین چطور؟
این شاید برای بسیاری از صاحبان سگ تعجبآور باشد.
گلوکوزامین و کندرویتین سالهاست بهعنوان مکمل مفاصل تبلیغ میشوند، اما در مرور علمی مورد بحث، بخش بزرگی از مطالعات نتوانستهاند اثر قابلتوجهی برای آنها نشان دهند.
نویسندگان نتیجه گرفتهاند که شواهد فعلی از توصیه روتین glucosamine/chondroitin برای مدیریت آرتروز سگ حمایت نمیکند.
بنابراین «مکمل مفاصل» بودن یک محصول الزاماً به معنای اثبات علمی اثر آن نیست.
سلول بنیادی و PRP چطور؟
روشهایی مانند:
PRP، تزریق فرآوردههای پلاکتی و سلولهای بنیادی
بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند و برخی مطالعات نتایج امیدوارکنندهای گزارش کردهاند.
اما کیفیت مطالعات بسیار متفاوت است و در بسیاری از آنها گروه کنترل مناسب یا ارزیابی عینی وجود نداشته است.
بنابراین این روشها جالب و امیدوارکنندهاند، اما بر اساس شواهد فعلی هنوز نمیتوان آنها را بهعنوان درمان روتین تمام سگهای مبتلا به OA توصیه کرد.
فیزیوتراپی، لیزر، آبدرمانی و طب سوزنی چطور؟
توانبخشی و فیزیوتراپی میتوانند در برنامه درمانی بعضی سگها مفید باشند، اما درباره بسیاری از روشهای خاص مانند لیزر، شوکویو، TENS، اولتراسوند، آبدرمانی و طب سوزنی، کیفیت شواهد موجود یکسان نیست و بعضی مطالعات نتایج متناقضی داشتهاند.
بنابراین بهتر است برنامه توانبخشی برای هر سگ بهصورت اختصاصی طراحی شود.
سگ آرتروزی باید استراحت کند؟
استراحت مطلق معمولاً راهحل مناسبی نیست.
سگ مبتلا به OA به فعالیت منظم، کنترلشده و کمفشار نیاز دارد.
بیحرکتی طولانی میتواند باعث کاهش توده عضلانی شود و حمایت عضلات از مفاصل را کمتر کند. از طرف دیگر، ورزش شدید و ناگهانی نیز ممکن است درد را تشدید کند.
بهتر است فعالیت روزانه متناسب با وضعیت همان سگ تنظیم شود و با تغییر شرایط بیمار، برنامه نیز تغییر کند. شواهد موجود از فعالیت روزانه کمفشار حمایت میکنند، هرچند مقدار مناسب فعالیت برای همه سگها یکسان نیست.
در خانه چه کارهایی میتوان انجام داد؟
گاهی تغییرات ساده کیفیت زندگی سگ را بسیار بهتر میکنند؛ برای مثال استفاده از سطح غیرلغزنده، جلوگیری از پریدنهای غیرضروری، استفاده از رمپ در صورت نیاز و فراهم کردن محل خواب مناسب.
البته باید بدانیم که شواهد علمی مستقیم درباره میزان کاهش درد با این تغییرات هنوز محدود است.
پس بهترین درمان آرتروز سگ چیست؟
هیچ «قرص جادویی» یا مکملی وجود ندارد که برای همه سگها بهترین انتخاب باشد.
در بسیاری از بیماران، پایه یک برنامه منطقی شامل این موارد است:
کنترل مناسب درد + حفظ وزن ایدهآل + فعالیت منظم و کنترلشده + تغذیه مناسب و در صورت نیاز امگا3 دریایی.
سپس بر اساس شدت بیماری و پاسخ سگ، دامپزشک میتواند درمان را تغییر دهد یا گزینههای دیگری اضافه کند.
مهمتر از همه اینکه نسخه شلوغتر الزاماً نسخه بهتر نیست. حتی درباره بسیاری از درمانهای رایج و ترکیب چند روش با یکدیگر هنوز شواهد علمی قوی وجود ندارد. اصل مهم، انتخاب درمانی است که برای همان بیمار بیشترین فایده و کمترین خطر را داشته باشد.
یک نکته آخر
اگر سگ شما برای بلند شدن مکث میکند، دیگر مثل گذشته از پله بالا نمیرود، کمتر بازی میکند، بعد از پیادهروی خشک و دردناک به نظر میرسد یا تمایلی به پریدن داخل خودرو ندارد، این تغییرات را صرفاً به بالا رفتن سن نسبت ندهید.
پیری طبیعی نباید دردناک باشد.
ارزیابی زودهنگام درد و بیماری مفاصل میتواند کمک کند سگ برای مدت طولانیتری فعال، راحت و دارای کیفیت زندگی مناسب باقی بماند.
دکتر امیررضا عامری نائینی
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
کلینیک دامپزشکی آران
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
کلینیک دامپزشکی آران
زمان انتشار: يكشنبه 25 مرداد 1405 (3 ساعت قبل)
تعداد بازدید: ۸
